Kompetencje Rzecznika Praw Obywatelskich:
- badanie skarg, prowadzenie dochodzeń z własnej inicjatywy;
- udzielanie porad w zakresie zapytań;
- prowadzenie niezależnych dochodzeń i niezależnych przeglądów sytuacji w zakresie dyskryminacji, publikowanie niezależnych raportów, przedstawianie wniosków i rekomendacji, a także propozycji dla instytucji i organów państwowych i samorządowych dotyczących poprawy prawodawstwa i priorytetów polityki w zakresie realizacji równych praw;
- prowadzenie działalności profilaktycznej i edukacyjnej oraz upowszechnianie zasady równych możliwości;
- wymiana dostępnych informacji z innymi instytucjami i organami Republiki Litewskiej oraz z krajów zagranicznych i organizacjami międzynarodowymi;
- monitorowanie wdrażania Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych.
Rzecznik Praw Obywatelskich rozpatruje skargi mieszkańców dotyczące dyskryminacji z następujących powodów:
- płeć;
- rasa;
- narodowość;
- obywatelstwo (obywatelstwo obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz członków ich rodzin);
- język;
- pochodzenie;
- sytuacja społeczna – sytuacja osoby, która jest określona przez status małżeński; wykształcenie, kwalifikacje lub naukę i studia w instytucjach naukowych i na wyższych uczelniach, własność, dochód, potrzeba wsparcia ze strony państwa określona przez ustawodawstwo i/lub inne czynniki związane z sytuacją finansową (ekonomiczną) danej osoby;
- wiara;
- przekonania lub opinie;
- wiek;
- orientacja seksualna;
- niepełnosprawność;
- pochodzenie etniczne;
Równe możliwości muszą być realizowane przez (obszary zastosowania):
- instytucje i organy państwowe i samorządowe;
- instytucje edukacyjne, inne podmioty świadczące usługi edukacyjne oraz instytucje badawcze i uczelnie wyższe;
- pracodawcy wszystkich form własności;
- sprzedawcy, producenci lub usługodawcy;
- organizacje pracowników i pracodawców lub inne organizacje (stowarzyszenia) zrzeszone zawodowo.
Dyskryminację można stwierdzić, gdy pokrywają się określone ustawowo podstawy zakazujące dyskryminacji osób i obszar, na którym dyskryminacja jest zakazana (patrz rysunek).
